دوره جامـع مستــوره (ماجرای پیدا و پنهان زن ایرانی در عصر قاجار)
در روزگـــاری بهســر میبریم که روایــتهای متعددی از سرشــت و سرنوشت زن ایــرانی ارائه میشود. زنی پرمــاجرا که میخواهد خودش باشد، شکـــوفا شود و در کشاکش الگــوهای شرق و غرب گــونهی متفاوتی از «حضـــور» و «بودن» را تجربه کند. این که این شخصیت چه هویتــی داشته و در تاریخ بدنبال چه منــزلتی بوده که این همه مـــرارت را به جان خریده، از قصــههای جذاب و کمتر گفته شده تاریخ سرزمیـــن ماست. بنا به روایتی نقطه شروع زن ایـــرانی در عصر حاضر، دوره قاجار است؛ دورهای که به دلیل همزمانی با ورود مدرنیته به زیستجهـــان ایرانیان بخش زیادی از زندگی او را متـــأثر از خود کرده است. زمانی زن ایرانی خواهد توانست جایگاه خود را در جهـــان پرتلاطم کنونی بیابد که روایتی واقعیتر و مستندتر از آنچه بر او گذشته و در طلبش بوده، ارائــه شود و چراغی برای ســـامان زندگی امروزیاش برگزیند.
درسگفتار نامسألگی علوم پایه در ایران | ویژه نخبگان
«علوم پــایه» در کشور ما از معضـلی تاریخی رنج میبرد و آن «نامسـألگی» است. ورود تمــدن مدرن غربی با مظــاهر «فنی و تکنیکی» خود، باعث شده تا نهــادهای علمی مدرن در ایران نیز، از دارالفنــون تا دانشــگاههای معتبر کنونی، با تمرکز بر همین وجوه فنــی و مهندسی پدید آیند. لذا کمتر به علوم پشتیبان و ناظر به این قلمـــرو بهویژه «علـــوم پایه»، توجه شده است. این درحالی است که خیلی از بحـــرانها، مصائب و معضلاتی که امـــروز با آن مواجهیم، ریشه در همین بنیـــانها دارد و ما نتوانستهایم در موقــف مواجهه انتقـــادی و پرسش از این بنیـــانها قرار بگیــریم.
نوجهان(نظم جهانی و چالشهای عصرپساسکولار)
امروز متفکــرین و تحلیلگــران روابط بینالملل در بسیاری از محافــل علمی دنیـــا از تغییر در نقشـــه سیاسی دنیا و گـــذر تدریجی قدرت از غـــرب به شـــرق و تبدیل قاره کهن به کانـــون قدرت اقتصـادی، سیـاسی و نظامی دنیا سخن میگویند. وقـــوع حوادث و وقایع مختلف طی ســـالهای گذشته بر صحـــت و اعتبار این تحلیل افزوده است. لذا ما در پروسهی شکلگیری نظـــم جدیدی هستیم که هرگونه نقشآفرینی در آن، آگـــاهی به مسائل جهانی و حضـــور فعال ما را در صحنه جهـــانی میطلبد.
مستوره “تاریخ اجتماعی زنان و پرسش از نظم جنسیتی”
در بحث تاریخ اجتماعی زنان به نظر میرسد که مهمترین و مقدمترین مسأله برای روایتگری تاریخی، نوع تبیینی است که پژوهشگر در باب نظم جنسیتی ارائه میدهد. منظور از نظم جنسیتی نسبت عاملیت زنان در جایگاه همسری، مادری، فرزندی و شهروندی در نسبت با مردان همقشر و همطبقه خود و در نسبت با نظم ساختاری اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه است. هر ایده و دستگاه تحلیلیای که پژوهشگر در این مرحله اتخاذ میکند، در ادامه بر کل روایتگری تاریخی او از مسائل مختلف تاثیر میگذارد.
پیدایش و تکوین علوم اجتماعی | روایتی جدید
آنچه به عنوان روایت اصلی تکوین علوم اجتماعی شناخته میشود، جریانی است که تحولات معرفتی ناشی از غلبه و مشروعیت اجتماعیفکری علوم طبیعی و شیوه تجربی را در هسته مرکزی روایت خود قرار میدهد؛ که این، نباید ما را از نقش دولت مدرن(اروپایی) و نیازش به دانشی که بتواند تصمیماتش را بر آن بنا کند و همچنین تحولات حوزه اللهیات یا حوزه اخلاق و اندیشهسیاسی و مهمتر از همه حوزه اقتصاد سیاسی در پیدایش و تکوین علوم اجتماعی، غافل کند.
درسگفتار شذرات المعارف | طرحی برای جامعه پردازی
شذرات، امتداد معارف اسلامی در قامت یک شاکلهی اجتماعی است که سعی در ترسیم جامعه ای مبتنی بر ارزش ها دارد و به ترسیم محض از آن جامعه اکتفا نکرده بلکه راه و مسیر رسیدن و موانع این راه را بیان مینماید.
چالش امتداد حکمت و معارف در عینیت جامعه امروز نیز پابرجاست، بخصوص با شکلگیری انقلاب اسلامی. در چنین موقفی، بیتردید یکی از مقدمات ضروری در فهم عمیق چالش و روشنشدن افق پیشرو در دستیابی به طرحی راهگشا، بازخوانی تجربیات و بازاندیشی اندیشهها و ایدههای حکمی پیشینیان خواهد بود.
درسفگتار طرح کلی اندیشه اسلامی | آیت الله میرباقری
از اساسیترین اهداف مدرسهی نگاه، ایجاد ارتباط بین میراثِعلمی جهانِتشیع و نسل جوان امروز است؛ این رسالت مهم که از آن به “خط انتقال معارف” یاد میکنیم، ایجاب میکند تا آثار اثرگذار دوره معاصر که در شکلدهی و ایجاد یک نظامِفکری برای نسل جدید راهگشا هستند را مورد بارخوانی قرار دهیم.
کتاب طرحکلیاندیشهاسلامیدرقرآن اثر فاخر رهبرمعظمانقلاب، سومین کتاب پرونده بازخوانی آثار منتخب متفکرین اسلامی در مدرسه نگاه است، که در فصول زیر به تبیین ضرورت و چرایی و سرفصلهای این دوره میپردازیم.
دوره حکمت تاریخ
برنامه پیشرو، پرده نخست از پرونده «بازخوانی آثار منتخب متفکرین اسلامی» در حوزه «تاریخ تحلیلی» است در این درسگفتار، کتاب «حکمت تاریخ»، جدیدترین اثر استاد آیتالله سیدمحمدمهدی میرباقری، متنخوانی و تأملاتی پیرامون آن انجام میشود.
شاید نام “فلسفه تاریخ” جوی ذهنی بسازد که انسان نتواند راحت و آزادانه این دریای مواج و عمیق را برای غواصی علمی انتخاب کند. لکن در این دوره فضایی فراهم میشود که پیش از «تنی به آب زدن»، «پایی تر» شود و… .