متنخوانی کتاب شهری شدن سرمایه
بخش بزرگی از آنچه امروز در شهرها میبینیم، از برجها و بزرگراهها گرفته تا مالها، پروژههای نوسازی، قیمت مسکن، گسترش حاشیهها و حتی شکل محلههایی که در آن زندگی میکنیم، صرفا نتیجه تصمیمهای مدیران شهری نیست.
پشت بسیاری از این دگرگونیها، «جابهجایی سرمایه میان زمین، مسکن، زیرساخت و پروژههای شهری» قرار دارد؛ جابهجاییای که هم چهره شهر را تغییر میدهد و هم مناسبات زندگی در آن را.
اگر میخواهیم بفهمیم چرا زمین تا این اندازه مهم شده است، چرا مسکن به کالای سرمایهای تبدیل شده، چرا برخی نقاط شهر پیوسته توسعه مییابند و برخی دیگر فراموش میشوند، و چرا بسیاری از سیاستهای شهری به جای حل مسائل، مسائل جدیدی تولید میکنند، ناگزیر باید “نسبت میان شهر و سرمایه” را بفهمیم.
کتاب «شهریشدن سرمایه» اثر دیوید هاروی یکی از مهمترین تلاشها برای فهم این نسبت است.
متنخوانی کتاب تکامل نهادها و ایدئولوژی های اقتصادی
جلسه اول حجتالاسلام حسین مهدیزاده فایل صوتی فایل صوتی 100دقیقه / 40مگابایت خصوصی محتوای این درس خصوصی است. برای دسترسی…
سلسله نشستهای زیستبوم اقتصاد جمهوری اسلامی
روایتی انضمامی از نهادهای اقتصادی و قوانین حاکم بر اقتصاد جمهوری اسلامی ایران
اقتصاد ایران درگیرِ شبکهای پیچیده از روابط پنهان و سازوکارهای ناپیداست که اغلب در تحلیلهای رایج نادیده گرفته میشوند. غفلت از این عوامل سبب میشود هر نسخهی درمانی و سیاستی، علیرغم نیات خیر طراحان، عملاً بیاثر مانده و راه به جایی نبرد.
ما در نشستهای تخصصی «زیستبوم اقتصاد جمهوری اسلامی» قصد داریم با عبور از تحلیلهای نظری رایج، خاستگاه تاسیس و روند تاریخی تکوین نهادها و قوانین، اقتصاد سیاسی حاکم بر آن و نقش و سهم قوانین و بازیگران فعّال و مؤثر بر اقتصاد جمهوری اسلامی را مورد بررسی قرار دهیم.
مسئله مدرسه
مسئلهٔ مدرسه؛ درنگی در بابِ وضعیت، انسان، آموزش و تربیت در روزگار ما
«حالِ مدرسه خوب نیست!»
این جمله دیگر فقط یک شکایت ساده نیست؛ رنجی عمیق است که در وجود معلمان، مدیران و دانشآموزانِ امروز جریان دارد. ما خستهایم؛ خسته از دویدنهای بیپایان، بخشنامههای بیثمر، سندنویسیهای مکرر و تغییراتی که هر بار وعدهٔ بهبود میدهند، اما حالِ مدرسه را بهتر نمیکنند. با آنکه هنوز معلمان و مدیرانِ دلسوز و بااراده بسیارند و دانشآموزانِ مستعد و پرتلاش نیز کم نیستند، چرا مدرسه کاراییِ لازم را ندارد؟
«مسئله مدرسه» فراتر از یک دورهٔ آموزشی، دعوتی است به درنگ و تأملِ جمعی.
ما در پیِ ارائهٔ تکنیکها و راهحلهای از پیش آماده نیستیم. آنچه به دنبالِ آن هستیم، «خِرد جمعی» است؛ عقلانیتی که از دلِ گفتوگوهای واقعی، بازخوانیِ تجربهها و فهمِ عمیقِ موقعیتِ انسانیِ ما شکل میگیرد.
این وقوفِ دوماهه برای کسانی است که مدرسه برایشان فقط «محل کار» نیست؛ بلکه عرصهٔ زیستن، اندیشیدن و کنشگریِ آگاهانه است.
بعثت امید
درنگی قرآنی در باب پیامدهای امیدبخش جهاد و استقامت
فرارسیدن لحظه سرنوشتساز جنگ با آمریکا و بعثت ملت ایران در پی آن، نویدبخش طلوع دورانی جدید است که در آن انسان ایرانی خود را حامل رسالتی الهی یافته و گویی خداوند متعال برای امداد او، نیروی امید جدیدی به جهان افزوده است. نیرویی که تا پیش از این در دسترس نبود. بعثت ملت بلوغی در عقلانیت و شوری در افقمندی زندگی آفریده که گویا او از پس دوران جهاد و استقامت، خودی دیگر را ملاقات میکند که مجهز به امیدی ناآشنا اما موجه شده است.
او آیه «وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا» را معیار سلوک امیدوارانهاش ساخته و سرنوشت را در بحبوحه جهاد و استقامت، به آیندهای حواله میدهد که شاید در گذشته، مبدأ یأس و هراس او بود. به واقع ماهیت و پیامدهای جهاد و استقامت چیست که امیدی این چنین جسورانه در دل ملت زنده میکند و او را به تجلی شکوهمند «وَتَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ» تبدیل میکند؟!
متنخوانی کتاب توسعه متزلزل
فراز و فرود توسعه فراگیر در ایران
فهم «توسعه فراگیر» مسیری تاریخی را طی کرده است.
در آغاز، پس از جنگ جهانی دوم، گمان میرفت افزایش درآمد میتواند راه رسیدن انسانها به زندگی بهتر را هموار کند. اما در سالهای پایانی قرن بیستم روشن شد که توسعه فقط به پول خلاصه نمیشود؛ آگاهی، توان انتخاب و سلامت نیز بخشی جداییناپذیر از کیفیت زندگیاند.
در گام سوم، نگاه تازهای شکل گرفت: رفاه و توسعه واقعی زمانی پدید میآید که جامعه بر پایه تقسیم کار عادلانه و مشارکت همگانی پیش برود. در جامعهای که نابرابری عمیق است، توسعه تنها به سود اقلیت خواهد بود و دوام نخواهد داشت.
این کتاب تلاشی است برای روایت و بازاندیشی در معنای توسعه، با نگاهی متفاوت به تجربه ایران.
خون و القلم2 | بازخوانی ادبیات ایران به مثابه وطن مقاومت
مقاومت برای ما ایرانیان، دیگر یک کلمه و ایده نیست، هوایی شده است که آن را نفس می کشیم و در آن به سر میبریم و راستش ایران امروز در مرکز و وطن مقاومت جهان قرار گرفته.
میخواهیم به همراهی شما با هویت و سرنوشت انسان ایرانی بیشتر آشنا شویم و خود را بهتر بشناسیم. جستجوی هویت ایران امروز توجه ما را به وجوه مختلف هویتی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و فکری جلب خواهد کرد و در پس این وجوه مختلف انسان ایرانی، از ایدۀ مقاومتی سخن بگوییم که در ایران پاگرفته و صورتها و شؤون مختلفی یافته که صرفا در مبارزه سیاسی خلاصه نمیشود.
ما در فصل دوم از دوره خوانش خون والقلم از دریچه همین درک از ایران، سراغ ادبیات داستانی میهنمان رفتهایم و گلچینی از ادبیات داستانی ایران که بعد از انقلاب اسلامی خلق شده را کنار هم چیدهایم تا با تلاشهای هنرمندان انقلابی برای بازنمایی سیمای انسان انقلابی و هویت او همسخن شویم و به جستجوی سرنوشت این انسان تازه متولد شده در جهان بیاندیشیم.
اینک ماییم به جستجوی سرنوشت انسان ایرانی در این جهان… و شما نیز دعوتید!
مسأله قم | گفتگوهایی انتقادی درباره مسائل شهری قم
در دهههای اخیر، شهرهای ما صحنهی انبوه مداخلات بودهاند؛ طرحهای عمرانی و فرهنگی، پروژههای اقتصادی و اجتماعی، بزرگراهها و برجهایی که بیوقفه ساخته شدهاند. اما در پسِ این هیاهو و ساختوساز، پرسشی پابرجاست: چرا با وجود این همه تلاش، شهرهای ما زیستپذیرتر، آرامتر و انسانیتر نشدهاند؟
شهرخوانی از دل همین ضرورت زاده شده است؛ تلاشی برای احیاء نگاه زنده، برای دیدنِ دوبارهی شهری که در هیاهوها محو شده است. شهرخوانی نه یک دورهی آموزشی، که تمرینی است برای اندیشیدن در دلِ شهر؛ برای دیدنِ دوبارهی آنچه در جریانِ بیوقفهی زندگی شهری از دست رفته است. ما بیوقفه ساختهایم، اما از «دیدن» بازماندهایم.
