ناگهان انقلاب
ناگهان انقلاب؛ این توصیفی است از سوی برخی اندیشمندان دربارهی انقلاب اسلامی ایران، که حاکی از دو ناتوانی است. ناتوانی از پیشبینی انقلاب اسلامی و ناتوانی از تحلیل آن با ساختارهای نظری موجود.
همین ناتوانی سبب شد تا ما در مدرسه تفکر و نوآوری نگاه، در مقام مقایسهی انقلاب اسلامی ایران با انقلاب فرانسه، روسیه و برخی نهضتهای اسلامی مانند انقلاب الجزایر و… برآییم و به این پرسش پاسخ دهیم: «آیا انقلاب اسلامی در راستای انقلابهای مدرن یا حتی سایر نهضتهای اسلامی معاصر صورتبندی میشود؟»
درسگفتار پیشنویس قانون اساسی | روایت ناگفته یک تاریخ
مدرسـه تفکر و نوآوری نگــاه با مشارکت مؤسسه معنــا، همزمان با سالــروز تصــویب قانون اســاسی، بنا دارد شمــاری از اندیشــههای بنیــادین در زمینه پیشنویس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را با محوریت «مسـأله مــردم» و چگونگی انعکاس آن در قامت قــانون، مرور و بازخــوانی نماید.
فلسطین؛ پیشینه تاریخی و تمدنی
در این روزهای پر آتش و خون که غزهی غیور با «طوفان الاقصی» حماسه آفرید و مظلومانه با طوفان بلای صهیونیستهای پلید و نظارت و حمایت نهادهای سلطه ظالمانه استکبار جهانی با بیرحمانهترین روشها قربانی میدهد، دستگاه رسانهای نظام سلطه همهی توان خود را برای چیره ساختن روایت برساخته خود از واقعیت فلسطین به کار بسته است. در چنین شرایطی وظیفه انسانی و دینی همه حقباوران است که چه در عرصه میدان و چه در عرصه سیاست و رسانه خودآگاهانه به دفاع از مظلوم بپردازند.
مدرسه تفکر و نوآوری نگاه با همکاری گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم(ع) بر پایه چنین درکی، بر آن است تا با مروری بر منابع تاریخی بازتابدهندهی اخبار فلسطین و بررسی نقش مهمترین پایگاه دینی این منطقه یعنی «مسجد الاقصی» و شهر کهن غزه، زمینههای تاریخی تشکیل رژیم اشغالگر و مناسبات اعراب با آن را مورد بررسی قرار دهد.
درسگفتار علیه وضع سکولار | زندگی ، ایمان و جستوجوی معنا
در این درسگفتار مبتنی بر اندیشههای “چارلز تیلور” در کتاب «عصر سکولار»، انواع سکولاریسم را برمیشماریم. در مطالعهای تطبیقی میان جهانِ پیشارنسانسی و پسارنسانسی، به روند سکولارشدگی غرب از حیث تاریخی_فلسفی میپردازیم و به دنبال آسیبشناسی حضور مسیحیت و سکولاریسم در مناسبات تمدنی، خصوصا تمدن غرب میباشیم و همواره گوشه چشمی به جامعه خودمان داریم تا در یک گفتگوی گاهاً انتقادی با اندیشه هایاو، بتوانیم مسئلههای پیرامونِ سکولارسیم را در نسبت با جامعه خودمان مطرح کرده و با حفظ فاصلهای مسئلهمند از مسائل غربی، به آنها بیاندیشیم.
انسان معاصر و مشکل نظام اجتماعی
“مکتب اسلام” سبک جدیدی از پرداخت مسئله در الهیات شیعی است که با وارد کردن مهمترین پرسش انسان معاصر؛ که معضل نظام اجتماعی است، سعی در نوسازی دستگاه کلامی و الهیاتی شیعی دارد. روشی که شهید صدر (ره) در این کتاب دنبال میکنند، روشی است که به دنبال اقناع لایه عمومی جامعهی اسلامی است نه روشی برهانی؛ و همچنین مسئلهها با روشی تطبیقی بین مکاتب مختلف پاسخ داده میشود.
در ابتدای کتاب به معضل و مشکل نظام اجتماعی انسان و تبیین آن پرداخته میشود و سپس به معرفی اجمالی چهار مکتب اجتماعی زنده جهان که عبارت است از اسلام، سرمایهداری، سوسیالیست و کمونیست میپردازد.
سپس به نوع مواجهه و راه حل اسلام و دیگر مکاتب اجتماعی با مشکل نظام اجتماعی پرداخته میشود تا در این نگاه تطبیقی مبانی و توان مکاتب مختلف ارزش گذاری شود. سپس به دو مسئلهی اساسی و اختلافی بین اسلام و سرمایه داری و کمونیست پرداخته میشود که عبارت است از تأمین اجتماعی و آزادی.
رنسانس شهری در ایران | با تدریس دکتر منان رئیسی
سکولاریزم از جمله ایدههایی است که علیرغم تأثیرات گسترده بر مفاهیم و مناسبات مختلف جهان معاصر، «ما» کمتر متوجه نوع تأثیر و تغییرات فکری، اخلاقی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ناشی از آن میشویم. آنچه باعث میشود این تغییرات با کمترین مقاومت از سوی افرادی که باور به دین و پیوند امر دینی و اجتماعی دارند روبرو شود، تبدیل شدن ایدهی سکولاریزم به طبیعت و سبک زندگی مردم از طریق ایجاد «فضا» و کلیت امری است که ما «شهر» مینامیم.
«شهر معاصر ایرانی»، از این قاعده مستثنی نبوده و علیرغم پیشینه تاریخی خود در ترسیم کالبد شهری در نسبت با امر دینی، به فضایی برای پیشبرد ایدهی سکولاریزم تبدیل شده است و ما با سکولاریزمی شهری در ایران مواجهیم.
بیتردید مقدمهی رهایی از این وضعیت که محصول غفلت جریان انقلابی از مسألهی «شهر» و ناتوانی در تبدیل ایدهی اجتماعی خود به فضای اجتماعی است، «شناخت فضا و خودآگاهی نسبت به وجوه نفوذ و شکلگیری امر سکولار در ساخت شهر معاصر ایران» است.
امویان در اروپا (روایتی تازه از امویان؛ از عصر پیامبر تا امروز)
ابوسفیان نقطهی آغاز یک جریـــان تاریخی است که امروز تجلی اجتماعی آن بهصورت «مدرنیته» ظهــور یافته است.
با شکست امویـــان از عباسیان و انتقال بقایای آنها به غرب این جریان به صورت یک «حزب مخفـے» به غرب منتقل گردید. با تلاش امپراتوریِ اسلامی در غرب و اسلامزداییِ شبهجزیرۀ ایبری و شکست مسیحیان در جنگ های ۳۰ ساله این جریان فرصت تاریخی لازم را به دست آورد تا بهشت موعود خود را بنا کند و «جنت لذت» را در اروپای غربی و سپس آمریکای شمالی و «جهنم عقبماندگی و وابستگی» را در بقیه جهان به ویژه آفریقا، آمریکای لاتین و به خصوص در قلمروی تمدن اسلامی بنیان نهد.
نظام اقتصادی در اسلام | تدریس حجت الاسلام قنبریان
کارگران! کشاورزان! تحصیلکردههای برومند و علاقهمند به اسلام!
تز اقتصادی ما برای بیرون بردن جامعه از بنبست فقر و محرومیت این است که دولت جمهوریاسلامی در برابر هر انسانی که میخواهد کار مولّد انجام بدهد، وظیفه دارد، سرمایه و ابزار کار فراهم کند تا در اختیار او باشد. کارگران ما باید با ابزاری کار کنند که متعلق به آنان است، کشاورزان ما باید روی زمینی کار کنند که متعلق به آنان است.