درسگفتار علیه وضع سکولار | زندگی ، ایمان و جستوجوی معنا
در این درسگفتار مبتنی بر اندیشههای “چارلز تیلور” در کتاب «عصر سکولار»، انواع سکولاریسم را برمیشماریم. در مطالعهای تطبیقی میان جهانِ پیشارنسانسی و پسارنسانسی، به روند سکولارشدگی غرب از حیث تاریخی_فلسفی میپردازیم و به دنبال آسیبشناسی حضور مسیحیت و سکولاریسم در مناسبات تمدنی، خصوصا تمدن غرب میباشیم و همواره گوشه چشمی به جامعه خودمان داریم تا در یک گفتگوی گاهاً انتقادی با اندیشه هایاو، بتوانیم مسئلههای پیرامونِ سکولارسیم را در نسبت با جامعه خودمان مطرح کرده و با حفظ فاصلهای مسئلهمند از مسائل غربی، به آنها بیاندیشیم.
انسان معاصر و مشکل نظام اجتماعی
“مکتب اسلام” سبک جدیدی از پرداخت مسئله در الهیات شیعی است که با وارد کردن مهمترین پرسش انسان معاصر؛ که معضل نظام اجتماعی است، سعی در نوسازی دستگاه کلامی و الهیاتی شیعی دارد. روشی که شهید صدر (ره) در این کتاب دنبال میکنند، روشی است که به دنبال اقناع لایه عمومی جامعهی اسلامی است نه روشی برهانی؛ و همچنین مسئلهها با روشی تطبیقی بین مکاتب مختلف پاسخ داده میشود.
در ابتدای کتاب به معضل و مشکل نظام اجتماعی انسان و تبیین آن پرداخته میشود و سپس به معرفی اجمالی چهار مکتب اجتماعی زنده جهان که عبارت است از اسلام، سرمایهداری، سوسیالیست و کمونیست میپردازد.
سپس به نوع مواجهه و راه حل اسلام و دیگر مکاتب اجتماعی با مشکل نظام اجتماعی پرداخته میشود تا در این نگاه تطبیقی مبانی و توان مکاتب مختلف ارزش گذاری شود. سپس به دو مسئلهی اساسی و اختلافی بین اسلام و سرمایه داری و کمونیست پرداخته میشود که عبارت است از تأمین اجتماعی و آزادی.
امویان در اروپا (روایتی تازه از امویان؛ از عصر پیامبر تا امروز)
ابوسفیان نقطهی آغاز یک جریـــان تاریخی است که امروز تجلی اجتماعی آن بهصورت «مدرنیته» ظهــور یافته است.
با شکست امویـــان از عباسیان و انتقال بقایای آنها به غرب این جریان به صورت یک «حزب مخفـے» به غرب منتقل گردید. با تلاش امپراتوریِ اسلامی در غرب و اسلامزداییِ شبهجزیرۀ ایبری و شکست مسیحیان در جنگ های ۳۰ ساله این جریان فرصت تاریخی لازم را به دست آورد تا بهشت موعود خود را بنا کند و «جنت لذت» را در اروپای غربی و سپس آمریکای شمالی و «جهنم عقبماندگی و وابستگی» را در بقیه جهان به ویژه آفریقا، آمریکای لاتین و به خصوص در قلمروی تمدن اسلامی بنیان نهد.
نظام اقتصادی در اسلام | تدریس حجت الاسلام قنبریان
کارگران! کشاورزان! تحصیلکردههای برومند و علاقهمند به اسلام!
تز اقتصادی ما برای بیرون بردن جامعه از بنبست فقر و محرومیت این است که دولت جمهوریاسلامی در برابر هر انسانی که میخواهد کار مولّد انجام بدهد، وظیفه دارد، سرمایه و ابزار کار فراهم کند تا در اختیار او باشد. کارگران ما باید با ابزاری کار کنند که متعلق به آنان است، کشاورزان ما باید روی زمینی کار کنند که متعلق به آنان است.
درسگفتار نامسألگی علوم پایه در ایران | ویژه نخبگان
«علوم پــایه» در کشور ما از معضـلی تاریخی رنج میبرد و آن «نامسـألگی» است. ورود تمــدن مدرن غربی با مظــاهر «فنی و تکنیکی» خود، باعث شده تا نهــادهای علمی مدرن در ایران نیز، از دارالفنــون تا دانشــگاههای معتبر کنونی، با تمرکز بر همین وجوه فنــی و مهندسی پدید آیند. لذا کمتر به علوم پشتیبان و ناظر به این قلمـــرو بهویژه «علـــوم پایه»، توجه شده است. این درحالی است که خیلی از بحـــرانها، مصائب و معضلاتی که امـــروز با آن مواجهیم، ریشه در همین بنیـــانها دارد و ما نتوانستهایم در موقــف مواجهه انتقـــادی و پرسش از این بنیـــانها قرار بگیــریم.
پیدایش و تکوین علوم اجتماعی | روایتی جدید
آنچه به عنوان روایت اصلی تکوین علوم اجتماعی شناخته میشود، جریانی است که تحولات معرفتی ناشی از غلبه و مشروعیت اجتماعیفکری علوم طبیعی و شیوه تجربی را در هسته مرکزی روایت خود قرار میدهد؛ که این، نباید ما را از نقش دولت مدرن(اروپایی) و نیازش به دانشی که بتواند تصمیماتش را بر آن بنا کند و همچنین تحولات حوزه اللهیات یا حوزه اخلاق و اندیشهسیاسی و مهمتر از همه حوزه اقتصاد سیاسی در پیدایش و تکوین علوم اجتماعی، غافل کند.
درسگفتار شذرات المعارف | طرحی برای جامعه پردازی
شذرات، امتداد معارف اسلامی در قامت یک شاکلهی اجتماعی است که سعی در ترسیم جامعه ای مبتنی بر ارزش ها دارد و به ترسیم محض از آن جامعه اکتفا نکرده بلکه راه و مسیر رسیدن و موانع این راه را بیان مینماید.
چالش امتداد حکمت و معارف در عینیت جامعه امروز نیز پابرجاست، بخصوص با شکلگیری انقلاب اسلامی. در چنین موقفی، بیتردید یکی از مقدمات ضروری در فهم عمیق چالش و روشنشدن افق پیشرو در دستیابی به طرحی راهگشا، بازخوانی تجربیات و بازاندیشی اندیشهها و ایدههای حکمی پیشینیان خواهد بود.
درسفگتار طرح کلی اندیشه اسلامی | آیت الله میرباقری
از اساسیترین اهداف مدرسهی نگاه، ایجاد ارتباط بین میراثِعلمی جهانِتشیع و نسل جوان امروز است؛ این رسالت مهم که از آن به “خط انتقال معارف” یاد میکنیم، ایجاب میکند تا آثار اثرگذار دوره معاصر که در شکلدهی و ایجاد یک نظامِفکری برای نسل جدید راهگشا هستند را مورد بارخوانی قرار دهیم.
کتاب طرحکلیاندیشهاسلامیدرقرآن اثر فاخر رهبرمعظمانقلاب، سومین کتاب پرونده بازخوانی آثار منتخب متفکرین اسلامی در مدرسه نگاه است، که در فصول زیر به تبیین ضرورت و چرایی و سرفصلهای این دوره میپردازیم.