غارت قانونمند (روایتی از ساختار، سیاست و راهبردهای آمریکا)
” آمریکا ” شاید برای جهانیان یک نقطه جغرافیایی همانند دیگر کشورهای جهان باشد، اما برای ایرانیان و خصوصا ایرانیان پس از انقلاب۵۷، ماجرا چیزِ دیگری است.
آمریکا در این چهل و اندی سال، از بازیگردانهای اصلی صحنه سیاست و اقتصاد و فرهنگ زندگی ما بوده است. صلح و جنگ، ثبات اقتصادی و تورم، مقاومت و سازش، ترور و نفوذ و از همه مهمتر رویا و زندگی ما عجینِ با این مولود ۲۰۰ساله زمین است.
ما در درسگفتار “غارت قانونمند” به بهانه انتخابات ۲۰۲۵ آمریکا در تلاشیم تا چهرهای فراتر از آمریکای کلیشهای منحصر در دوگانهی نظامی_دیپلمات را برای شما روایت کنیم و با آمریکای اقتصادی، سیاسی، علمی، رسانهای و فرهنگی آشنا شویم.
تمدُّن مُمَوَّهه (تاریخ عباسیان)
عصر توسعه و التقاط؛ تقاطع و نبرد تمدنها در دوران خلافت عباسی
دورهی عباسیان از جهت سنخ چالشها و وضعیتی که داشته، شباهتی کلی با چالشهای حکمرانی در عصر کنونی و وضعیت فعلی دارد. یعنی همانگونه که مذهب شیعه در دل دوره عباسیان قرار داشت و برای حفظ و تقویت و توسعه خود تلاش میکرد، اکنون ایران اسلامی در دل یک تمدن فراگیر به نام مدرنیته واقع شده و برای پیشبرد اهداف خود میکوشد. در نتیجه ما نیازمند بازخوانی این دوره از تاریخ هستیم تا بدین وسیله عقلانیت موجود در تاریخ را برای روشن ساختن مسیر آینده، استنطاق کنیم.
تذکر این نکته ضروری است که بررسی دوره عباسیان به صورت مسئلهمند و همراه با شناسایی سرفصلهای مطرح شده، به دنبال پروژه بررسی تاریخ امویان و نسبت آنها با سکولاریزم و جهان مدرن است.
نوجهان۲ (نظم جهانی و خیزش نظم مقاومت)
امروز متفکــرین و تحلیلگــران روابط بینالملل در بسیاری از محافــل علمی دنیـــا از تغییر در نقشـــه سیاسی دنیا و گـــذر تدریجی قدرت از غـــرب به شـــرق و تبدیل قاره کهن به کانـــون قدرت اقتصـادی، سیـاسی و نظامی دنیا سخن میگویند. وقـــوع حوادث و وقایع مختلف طی ســـالهای گذشته بر صحـــت و اعتبار این تحلیل افزوده است. لذا ما در پروسهی شکلگیری نظـــم جدیدی هستیم که هرگونه نقشآفرینی در آن، آگـــاهی به مسائل جهانی و حضـــور فعال ما را در صحنه جهـــانی میطلبد.
ناگهان انقلاب
ناگهان انقلاب؛ این توصیفی است از سوی برخی اندیشمندان دربارهی انقلاب اسلامی ایران، که حاکی از دو ناتوانی است. ناتوانی از پیشبینی انقلاب اسلامی و ناتوانی از تحلیل آن با ساختارهای نظری موجود.
همین ناتوانی سبب شد تا ما در مدرسه تفکر و نوآوری نگاه، در مقام مقایسهی انقلاب اسلامی ایران با انقلاب فرانسه، روسیه و برخی نهضتهای اسلامی مانند انقلاب الجزایر و… برآییم و به این پرسش پاسخ دهیم: «آیا انقلاب اسلامی در راستای انقلابهای مدرن یا حتی سایر نهضتهای اسلامی معاصر صورتبندی میشود؟»
درسگفتار پیشنویس قانون اساسی | روایت ناگفته یک تاریخ
مدرسـه تفکر و نوآوری نگــاه با مشارکت مؤسسه معنــا، همزمان با سالــروز تصــویب قانون اســاسی، بنا دارد شمــاری از اندیشــههای بنیــادین در زمینه پیشنویس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را با محوریت «مسـأله مــردم» و چگونگی انعکاس آن در قامت قــانون، مرور و بازخــوانی نماید.
فلسطین؛ پیشینه تاریخی و تمدنی
در این روزهای پر آتش و خون که غزهی غیور با «طوفان الاقصی» حماسه آفرید و مظلومانه با طوفان بلای صهیونیستهای پلید و نظارت و حمایت نهادهای سلطه ظالمانه استکبار جهانی با بیرحمانهترین روشها قربانی میدهد، دستگاه رسانهای نظام سلطه همهی توان خود را برای چیره ساختن روایت برساخته خود از واقعیت فلسطین به کار بسته است. در چنین شرایطی وظیفه انسانی و دینی همه حقباوران است که چه در عرصه میدان و چه در عرصه سیاست و رسانه خودآگاهانه به دفاع از مظلوم بپردازند.
مدرسه تفکر و نوآوری نگاه با همکاری گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم(ع) بر پایه چنین درکی، بر آن است تا با مروری بر منابع تاریخی بازتابدهندهی اخبار فلسطین و بررسی نقش مهمترین پایگاه دینی این منطقه یعنی «مسجد الاقصی» و شهر کهن غزه، زمینههای تاریخی تشکیل رژیم اشغالگر و مناسبات اعراب با آن را مورد بررسی قرار دهد.
رنسانس شهری در ایران | با تدریس دکتر منان رئیسی
سکولاریزم از جمله ایدههایی است که علیرغم تأثیرات گسترده بر مفاهیم و مناسبات مختلف جهان معاصر، «ما» کمتر متوجه نوع تأثیر و تغییرات فکری، اخلاقی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ناشی از آن میشویم. آنچه باعث میشود این تغییرات با کمترین مقاومت از سوی افرادی که باور به دین و پیوند امر دینی و اجتماعی دارند روبرو شود، تبدیل شدن ایدهی سکولاریزم به طبیعت و سبک زندگی مردم از طریق ایجاد «فضا» و کلیت امری است که ما «شهر» مینامیم.
«شهر معاصر ایرانی»، از این قاعده مستثنی نبوده و علیرغم پیشینه تاریخی خود در ترسیم کالبد شهری در نسبت با امر دینی، به فضایی برای پیشبرد ایدهی سکولاریزم تبدیل شده است و ما با سکولاریزمی شهری در ایران مواجهیم.
بیتردید مقدمهی رهایی از این وضعیت که محصول غفلت جریان انقلابی از مسألهی «شهر» و ناتوانی در تبدیل ایدهی اجتماعی خود به فضای اجتماعی است، «شناخت فضا و خودآگاهی نسبت به وجوه نفوذ و شکلگیری امر سکولار در ساخت شهر معاصر ایران» است.
دوره جامـع مستــوره (ماجرای پیدا و پنهان زن ایرانی در عصر قاجار)
در روزگـــاری بهســر میبریم که روایــتهای متعددی از سرشــت و سرنوشت زن ایــرانی ارائه میشود. زنی پرمــاجرا که میخواهد خودش باشد، شکـــوفا شود و در کشاکش الگــوهای شرق و غرب گــونهی متفاوتی از «حضـــور» و «بودن» را تجربه کند. این که این شخصیت چه هویتــی داشته و در تاریخ بدنبال چه منــزلتی بوده که این همه مـــرارت را به جان خریده، از قصــههای جذاب و کمتر گفته شده تاریخ سرزمیـــن ماست. بنا به روایتی نقطه شروع زن ایـــرانی در عصر حاضر، دوره قاجار است؛ دورهای که به دلیل همزمانی با ورود مدرنیته به زیستجهـــان ایرانیان بخش زیادی از زندگی او را متـــأثر از خود کرده است. زمانی زن ایرانی خواهد توانست جایگاه خود را در جهـــان پرتلاطم کنونی بیابد که روایتی واقعیتر و مستندتر از آنچه بر او گذشته و در طلبش بوده، ارائــه شود و چراغی برای ســـامان زندگی امروزیاش برگزیند.